Суханронии Масрур Абдуллозода, мушовири калони бахши Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа дар мизи гирд таҳти унвони "Дастовардҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти таъмини дастрасӣ ба иттилоот", ки 2 апрели соли 2026 дар шаҳри Душанбе баргузор шуд. Чорабинии мазкурро Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо Ташкилоти ҷамъиятии «Хома» баргузор намуд.

- Дар ҷаҳони муосир дастрасӣ ба иттилоот яке аз омилҳои муҳимтарини рушди ҷомеа, таъмини амнияти иттилоотӣ ва ҳифзи афкори ҷомеа ба ҳисоб меравад. Тоҷикистони соҳибистиқлол таҳти роҳбарии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон  ба ин масъалла таваҷҷуҳи хосса зоҳир намуда, дар самти дастрасӣ ба иттилоот ба дастовардҳои назаррас ноил гаштааст. Яке аз ин дастовардҳо қабули Қонуни ҶТ "Дар бораи ҳуқуқи дастрасӣ ба иттилоот" мебошад, ки он тартиби дархост ва пешниҳоди иттилоотро муқаррар намудааст. Илова ба ин, дар Тоҷикистон як қатор қонунҳо ва санадҳои меъёрӣ аз қабили Қонуни ҶТ "Дар бораи воситаҳои ахбори омма", Қонуни ҶТ "Дар бораи иттилоот", Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 ва дигар санадҳо қабул шуданд, ки ба таъмини озодии баён, фаъолияти воситаҳои ахбори омма ва дастрасии шаҳрвандон ба иттилоот равона гардидаанд. Инчунин дар консепсияи сиёсати хориҷии Тоҷикистон дипломатияи иттилоотӣ яке аз самтҳои сиёсати хориҷии кишвар ҳисобида шудааст.

Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои тавсеаи фазои иттилотӣ ва рақамикунонии соҳаҳои мухталифи ҳаёти ҷомеа пайваста тадбирҳои мушаххас меандешад. Дар ҷумҳурӣ инфрасохтори телекомуникатсионӣ рушд ёфта, дастрасӣ ба интренет ва шабакаҳои мобилӣ васеъ гардида, портали ягонаи иттилоотии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон амал мекунад, ки дар он маълумот дар бораи фаъолияти мақомоти давлатӣ, қонунҳо ва санадҳои меъёрӣ-ҳуқуқӣ нашр мешаванд. Ҳамзамон ҷиҳати ҳамкории доимии мақомоти давлатӣ бо ВАО чанд санади муҳим ба тасвиб расидаанд, ки яке аз онҳо Фармони Президенти Президенти Эмомалӣ Раҳмон аз 7-уми феврали соли 2009 №622 «Дар бораи вокуниши шахсони мансабдор ба маводҳои танқидӣ ва таҳлилии васоити ахбори омма» мебошад. Рафти иҷрои ин ва дигар санадҳои дахлдор зери назорат қарор дошта, нишастҳои матбуотӣ мунтазам натиҷагирӣ карда мешаванд. Бояд гуфт, ки нишастҳои матбуотӣ имрӯз ба як механизми муассири муколама миёни давлат ва ҷомеа табдил ёфтаанд.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон  зимни мулоқот бо намояндагони ВАО-и давлатӣ 20 феврали соли 2019 иброз доштанд, ки дар замони муосир ва раванди босуръату зудтағирёбандаи ҷомеаи ҷаҳонӣ ва вазъи мураккаби сиёсӣ дар як қатор кишварҳои олам, намояндагони васоити ахбори оммаро зарур аст барои ба мардум ба таври фаврӣ расондани руйдоду воқеаҳо фаъол бошанд. Бо истифода аз тамоми шароити моддию техникӣ ва неруи зеҳнӣ бо таҳияи барномаҳои ҳадафрас бинанда, хонанда ва шунавандаи худро аз вазъи ҷаҳон огоҳ созанд. Рӯзноманигорони мо масъаллаҳои марбут ба таҳкими амну субот, ҳифзи манфиатҳои миллӣ ва ваҳдату ягонагӣ, инчунин эмин нигоҳ доштан аз таъсири берунаро сармашқи кори худ қарор диҳанд ва муҳофизони маънавии миллату сарзамини худ бошанд.

Яъне, намояндагони ВАО дар шароити зудтағйирёбандаи ҷаҳони имрӯза ва равандҳои ҷаҳонишавӣ вазъи мураккаби сиёсии минтақа ва олам беш аз ҳарвақта огоҳ бошанд, зиракии сиёсиро аз даст надиҳанд, бо донишу тахассусмандӣ мусаллаҳ гарданд, ба забонҳои хориҷӣ навишта тавонанд. Вобаста ба рӯйдодҳои олам саривақт чораандешӣ намоянд во бо дарназардошти манфиатҳои миллии кишвари соҳибистиқлоламон вокуниш нишон диҳанд. Асри 21-ро асри иттилот ном мебаранд, дастрасӣ ба иттилоот бо истифода аз техналогияиҳои нави иттилотию коммуникатсионӣ ба яке аз ҷузъҳои ҷудонопазири ҳаёти башар табдил ёфтааст. Имрӯз ба касе пушида нест, ки ВАО-и электронӣ, махсусан шабакаи ҷаҳонии интернет аз матбуоти чопӣ дида, хонандаву бинандаву шунандаи зиёд доранд. Ин аст, ки солҳои охир пайдарҳам чанд ВАО-и чопӣ -газетаву маҷаллаҳои бонуфӯзи куҳансол дар кишварҳои гуногун аз чопи коғазӣ даст кашида, ба нашри онлайнӣ гузаштанд. Пешрафти рӯзафзуни техналогияҳои иттилотию коммуникатсионӣ ва таҷрибаи ҷаҳони имрӯза аз он далолат мекунанд, ки истифодаи самараноки воситаҳои электронии ахбор на танҳо боиси пурра гардидани фазои иттилотӣ мегардад, балки бо истифода аз онҳо ба таъмини беҳтари амнияти иттилооти кишвар ноил шудан мумкин аст. Барои таъмини иҷрои ин ҳадафу вазифаҳо дар даврони соҳибистиқлолӣ аз ҷониби ҳукумати кишвар барои пур кардани фазои иттилоотӣ шабакаҳои нави давлатии телевизион ва радио таъсис дода шуд. Мақомоти марказӣ ва ҳокимияти маҳалли давлатӣ порталу сомонаҳои интернетӣ ва дар шабакаҳои иҷтимоӣ саҳифаҳои худро доранд. Сатҳу сифати хабару гузоришҳо аз фаъолияти онҳо беҳтару бештар шуда истодааст. Ҳамоиши имрӯза низ шаҳодат аз он аст, ки Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ҷомеаи шаҳрвандӣ, аз он ҷумла, ВАО робитаҳои ҳамешагӣ дорад. Дар анҷом, ба Вазорати фарҳанг ва дигар дастандаркорон барои баргузории чорабинии имрӯза арзи сипос гуфта, ба кори он барор мехоҳем.

Дастовардҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти таъмини дастрасӣ ба иттилоот муҳокима шуд. Ин чорабинӣ, имрӯз, 2 апрели соли 2026 дар шаҳри Душанбе баргузор шуд. Мизи гирдро Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо Ташкилоти ҷамъиятии «Хома» баргузор намуд.

Дар ин ҳамоиш намояндагони мақомоти давлатӣ, ҷомеаи шаҳрвандӣ, созмонҳои байналмилалӣ, коршиносон ва рӯзноманигорон иштирок намуданд.

Дар оғози чорабинӣ Масрур Абдуллозода, мушовири калони бахши Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа, аҳамияти таъмини дастрасӣ ба иттилоот, тақвияти ҳамкорӣ байни мақомоти давлатӣ ва воситаҳои ахбори омма, инчунин нақши нишастҳои матбуотиро дар баланд бардоштани шаффофият ва ҳисоботдиҳӣ таъкид намуд.

Фаридун Бобозода, муовини вазири фарҳанги Тоҷикистон, зимни суханронии хеш ба баланд бардоштани малакаҳои котибони матбуотӣ ишора карданд.

Директори Дафтари ҳамкории Швейтсария дар Тоҷикистон хонум Денис Лютти ва менеҷери лоиҳаи Иттиҳоди Аврупо дар Тоҷикистон Амирбек Саидбеков аз талошҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти беҳтар намудани дастрасӣ ба иттилоот ва рушди ҳамкории мақомоти давлатӣ бо ҷомеаи шаҳрвандӣ ва расонаҳо истиқбол намуданд.

Шаҳло Акобирова, директори ТҶ «Хома» ҳадафи асосии мизи гирдро баррасии дастовардҳо, мушкилот ва роҳҳои беҳтар намудани сатҳи дастрасии ҷомеа ба иттилоот гуфтанд. Дар идома Акобирова бо ҳамкоронаш Сафарбек Кабиров ва Мазҳаб Ҷумъа натиҷаҳои арзёбии нишастҳои матбуотиро муаррифӣ намуданд.

Зимни муаррифӣ қайд гардид, ки сатҳи ташкили нишастҳои матбуотӣ беҳтар гардида, иштироки рӯзноманигорон ва дастрасии онҳо ба намояндагони мақомоти давлатӣ бештар шудааст. Ҳамзамон, баъзе мушкилот, аз ҷумла сатҳи нокифояи омодагии хабарнигорону сухангӯён, маҳдуд будани вақти саволу ҷавоб ва ғайра зикр гардид.

Дар идомаи чорабинӣ Асел Караулова, роҳбари Пресс-клуби Қазоқистон, таҷрибаи ин ниҳодро дар таъсиси фазои ягона барои ҳамкорӣ миёни котибони матбуотӣ муаррифӣ кард. Ӯ маҷозӣ дар ин мизи гирд ширкат кард. Мавсуф қайд намуд, ки ҳамоҳангсозии фаъолияти котибони матбуотӣ, мубодилаи таҷриба ва истифодаи абзорҳои муосири иртиботӣ метавонанд ба беҳтар шудани сатҳи дастрасӣ ба иттилоот мусоидат намоянд.

Дар қисмати муҳокимаҳо иштирокчиён пешниҳодҳои худро ҷиҳати такмили низоми нишастҳои матбуотӣ, баланд бардоштани сатҳи шаффофият ва таъмини дастрасии саривақтӣ ба иттилоот ироа карданд.

Иштирокчиён зарурати таҳкими робитаи байни котибони матбуотӣ ва рӯзноманигорон, истифодаи васеи платформаҳои рақамӣ барои паҳн намудани иттилоот ва баланд бардоштани сатҳи касбияти сухангӯёнро муҳим арзёбӣ намуданд.

Ҳамчунин пешниҳод шуд, ки барои рушди матбуоти касбӣ, махсусан дар навоҳии дурдаст таваҷҷуҳ бештар шавад, заминаҳои ҳуқуқӣ ва иқтисодӣ такмил ёфта, дар назди вазорату идораҳо воҳидҳои махсуси иттилоотӣ ва коммуникатсионӣ таъсис дода шаванд.

Ёдовар мешавем, ки дар ҷамъбасти соли 2025-ум 28 нишасти матбуотӣ ва нимсолаи аввали 2025-ум 13 нишасти матбуотӣ  арзёбӣ шуданд.  
Арзёбӣ дар асоси якчанд нишондиҳанда, аз ҷумла сифати баргузории нишастҳо, шумораи саволу ҷавобҳо, вақти ҷудошуда, иштироки рӯзноманигорон, натиҷаи пурсишномаҳо ва таҳлили сабти видеоии нишастҳо анҷом дода шудааст.

Дар доираи арзёбӣ нишастҳои матбуотии 13 вазорат, 4 кумита, 2 хадамот, 3 агентӣ, 3 мақомоти вилоятӣ, инчунин Прокуратураи генералӣ, Суди Олӣ ва Палатаи ҳисоб фаро гирифта шуданд.

Таҳлил нишон медиҳад, ки дар соли 2025 як қатор пешрафтҳо ба назар мерасанд. Аз ҷумла, аксари ниҳодҳо вақти нишастҳоро ба як соат маҳдуд накардаанд, роҳбарони аввал дар нишастҳо иштирок кардаанд, ба ҳамаи рӯзноманигорон имкони савол додан фароҳам оварда шудааст.

Бо вуҷуди ин, арзёбӣ нишон медиҳад, ки мушкилоти ҷиддӣ низ боқӣ мемонанд. Аз ҷумла, дар як вақт баргузор шудани нишастҳои ниҳодҳои муҳим, оғози бармаҳали нишастҳо, пайи ҳам баргузор шудани чанд нишасти муҳим дар як рӯз ва тӯлонӣ, сари вақти зиёд барои қироати варақаҳои иттилоотӣ аз ҷониби баъзе мансабдорон.

Муаллифони арзёбӣ инчунин ба баъзе мушкилоти марбут ба фаъолияти рӯзноманигорон ишора кардаанд. Аз ҷумла, омодагии нокифояи баъзе хабарнигорон, пешниҳоди саволҳои умумӣ ва такрорӣ, таваҷҷуҳ накардан ба варақаҳои матбуотӣ, дар миён гузоштани масъалаҳои хусусӣ ва ҳатто ҳолатҳои тамаллуқ нисбат ба роҳбарони ниҳодҳо ҳамчун мушкил арзёбӣ шудааст.

Дар асоси натиҷаҳо тавсия дода шуд, ки мансабдорон вақти нишастҳоро маҳдуд накунанд, маълумот ва оморро бештар ба шакли визуалӣ пешниҳод кунанд ва аз тақдими мукофот ё баргузор кардани озмунҳо дар ҷараёни нишастҳо худдорӣ намоянд.

Мизи гирд дар доираи лоиҳаи Acted дар Тоҷикистон «CSO-GO for Governance: Media» бо дастгирии молиявии Иттиҳоди Аврупо ва Дафтари ҳамкории Швейтсария дар Тоҷикистон ( баргузор мегардад.

Аҳли қаламро ба муносибати Рӯзи матбуоти тоҷик самимона табрик мегӯем. Нахустини рӯзномаи форсии тоҷикӣ- «Бухорои шариф» рӯзи 11 марти соли 1912 дар аморати Бухоро ба нашр расида буд, ки метавонем оғози расмии матбуоти тоҷик ном барем.
Матбуоти тоҷик дар тӯли беш аз як аср дар ташаккули афкори умум, боло бурдани сатҳи маърифат, ҳифзи ҳувияти миллӣ нақши калидӣ бозидааст. 
Вале таъкид бояд кард, ки рушди воқеии матбуот танҳо дар фазои озод, бо кафолати озодии баён, дастрасӣ ба иттилоот ва ҳифзи ҳуқуқи журналистон имконпазир аст. Ҳар қадар муҳити ҳуқуқӣ ва иҷтимоӣ барои фаъолияти ошкоро фароҳам гардад, ҳамон қадар матбуот метавонад рисолати худро беҳтар анҷом диҳад.
Рӯзи матбуоти тоҷик на танҳо ҷашни касбӣ, балки рӯзи андеша кардан дар бораи боло бурдани сатҳи касбият, ахлоқи журналистӣ ва густариши озодиҳои эҷодиву иттилоотӣ бошад. 
Бо эҳтиром,
Хома

Имрӯз, 26 феврал натиҷаи марҳилаи дуюми Лоиҳаи "Тавонмандсозии марказҳои матбуотӣ ва ҳамкории онҳо бо ВАО" муаррифӣ гардид. Ин лоиҳа ташаббуси Оҷонсии иттилоотии «Asia-Plus» дар ҳамкорӣ бо Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон ва Намояндагии Иттиҳоди Аврупо дар Тоҷикистон амалӣ мешавад.

Ҳадафи лоиҳа ташаккули фазои мусоиди ҳамкорӣ миёни котибони матбуотии ниҳодҳои давлатӣ ва расонаҳо ҷиҳати таъмини дастрасӣ ба иттилои сареъ, боэътимод ва пешниҳоди босифати он ба ҷомеа унвон мешавад.

Ба иттилои тадбиқкунандагони лоиҳа,  дар марҳилаи дуюм 30 котиби матбуотии ниҳоди давлатӣ дар пойтахт, 40 котиби матбуотӣ дар Суғду Хатлон ва шаҳру ноҳияҳои тобеи марказ ҷалб шуданд.

Роҳҳои беҳтари тақвияти ҳамкории марказҳои матбуотӣ бо расонаҳо, фаъолият дар шароити буҳронӣ, истифода аз тамоюлҳои нав дар рӯзноманигорӣ,ҳуши маснӯӣ ва истифодаи самараноки он дар кори марказҳои матбуотӣ, далелсанҷӣ ва аҳамияти он дар радди саривақтии хабарҳои бардурӯғ ба намояндагони марказҳои матбуотӣ омӯзонда шудааст.

Умед Бобохонов, муассиси гуруҳи расонаҳои Asia Plus мегӯяд, ҳадафи асосии лоиҳа ташаккули фазои мусоиди ҳамкорӣ миёни котибони матбуотӣ ва расонаҳо ҷиҳати инъикоси шоистаи кори ниҳодҳои давлатӣ ба ҷомеа ва ба ин васила, таъмини дастрасӣ ба иттилои сареъ ва боэътимод мебошад.

Радослав Дарски, Сафири Иттиҳоди Аврупо дар Тоҷикистон зимни суханронии хеш изҳори умедворӣ кард, ки ин лоиҳа инчунин ба рушди шабакаи устувор байни котибони матбуот ва рӯзноманигорон ба манфиати ҳадафҳои рушди Тоҷикистон мусоидат кард ва ҳамкориионҳо метавонад эътимоди мутақобиларо тақвият диҳад ва роҳро барои пешрафти пойдори Тоҷикистон фароҳам оварад.

Шаҳло Акобирова, директори ТҶ "Хома" мегӯяд, марказҳои матбуотӣ танҳо сохтори техникӣ ё воҳиди исттилоотрасонӣ нестанд. Онҳо пули эътимод миёни давлат ва ҷомеа ҳастанд. Аз касбият ва шаффофияти фаъолияти марказҳои матбуотӣ сатҳи эътимоди шаҳрвандон ва сиёсати давлатӣ вобаста аст ва агар иттилоъ саривақтӣ дақиқ, ва дастрас бошад,  фазои ҷамъият амн хоҳад буд.

"Рисолати Марказҳои матбуотӣ ин - таъмини дастрасии  баробар ба иттилооти расмӣ, вокунуши фаврӣ ба саволҳои ҷомеаю журналистон ва пешгирӣ аз маълумоти носаҳеҳ мебошад.",-қайд кард директори ТҶ "Хома".

ТҶ "Хома" бо камоли эҳтиром шуморо бо фарорасии Соли нави мелодӣ табрик менамояд! 
Орзуи онро дорем, ки Cоли нав барои ҳар яки шумо муваффақиятҳои касбӣ  армуғон орад.
Бо эҳтиром, 
ТҶ "Хома"

Эълони ҷойи кор

Ҳамоҳангсози лоиҳаи “Тақвияти зарфияти марказҳои матбуотии ниҳодҳои давлатӣ, расонаҳо ва ҷомеаи шаҳрвандӣ барои дастгирии фазои расонаӣ дар Тоҷикистон аз тариқи гуфтугӯ, беҳбуди маҳоратҳои рақамӣ ва дастрасӣ ба иттилоот”

Ташкилот: ТҶ “Хома”

Макон: Тоҷикистон, Душанбе

ТҶ «Хома» дар заминаи баланд бардоштани сатҳи касбии рӯзноманигорон, густариши дониши ҳуқуқии кормандони ВАО, идоракунии муассири расонаҳо ва рушди журналистика дар Тоҷикистон фаъолият мекунад.

1. Ҳадафи умумӣ

• Таъмини ҳамоҳангсозӣ ва идоракунии ҳамаҷонибаи фаъолиятҳо барои баланд бардоштани иқтидор ва сатҳи касбии марказҳои матбуотии мақомоти давлатӣ, бо мақсади беҳтар намудани шаффофият, дастрасӣ ба иттилоот ва иртиботи муассир бо ҷомеа.

2. Вазифаҳои асосӣ

• Таҳияи нақшаи муфассали корӣ ва ҷадвали иҷрои фаъолиятҳо дар доираи лоиҳа.
• Ҳамоҳангсозии фаъолияти тамоми аъзо ва шарикони лоиҳа.
• Назорати иҷрои чорабиниҳои таълимӣ ва таҳлилӣ
• Омода ва пешниҳод намудани ҳисоботҳои даврӣ (ҳафтаина, моҳона, ниҳоӣ) ба роҳбарияти лоиҳа ва донорҳо
• Ҳамкорӣ бо мутахассисон ва машваратчиён барои таҳияи маводи омӯзишӣ ва иттилоотӣ.
• Мониторинг ва баҳодиҳии натиҷаҳои фаъолиятҳо, пешниҳоди таклифҳо барои беҳбуд.

3. Натиҷаҳои интизоршаванда

• Нақшаи кории тасдиқшуда ва ҷадвали дақиқи иҷро.
• Ҳисоботи мукаммал оид ба натиҷаҳои лоиҳа.

4. Талабот ба тахассус ва таҷриба
   • Маълумоти олӣ дар соҳаҳои журналистика, PR, муносибатҳои байналмилалӣ, идоракунии лоиҳа ё соҳаҳои марбут.
   • Таҷрибаи корӣ на кам аз 3 сол дар идоракунии лоиҳаҳо ё ҳамоҳангсозии
   • фаъолиятҳои васоити ахбори омма.
   • Дониши хуби забонҳои тоҷикӣ ва русӣ, афзалият — донистани забони англисӣ.
   • Малакаҳои хуби муошират, идоракунии вақт ва кор дар гурӯҳ.
   • Қобилияти таҳияи ҳисоботҳои возеҳ ва дақиқ.
   •  
5. Мӯҳлат ва низоми кор

• Мӯҳлати татбиқи лоиҳа: 1,5 сол
• Шакли кор: рузи пурраи корӣ
• Ҷойи кор: шаҳри Душанбе, бо сафарҳои хизматӣ ба минтақаҳо

6. Ҳисоботдиҳӣ ва назорат

• Координатор мустақиман ба роҳбари лоиҳа ва донорхо ҳисобот медиҳад.
• Ҳисоботҳо бо шакл ва муҳтавои аз ҷониби донор талабшуда пешниҳод карда мешаванд.

Тарзи фиристодани дархост:

— Фиристодани резюме ва номаи дархост (cover letter) ба Адрес электронной почты защищен от спам-ботов. Для просмотра адреса в браузере должен быть включен Javascript.  

—  Рӯи охири дархост: то соати 17.00 санаи 12.01.2026

12 декабри соли 2025 дар меҳмонхонаи «Hilton»-и шаҳри Душанбе ҳамоиш  таҳти унвони «Ҳуқуқи инсон ва ВАО: пайванд барои ҷомеаи огоҳ» баргузор гардид. Ин чорабинӣ ба муносибати Рӯзи байналмилалии ҳуқуқи инсон, ки ҳамасола 10 декабр дар саросари ҷаҳон таҷлил мегардад, бахшида шуда, бо ташаббуси Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дар ҳамкорӣ бо Ташкилоти ҷамъиятии «Хома» доир шуд.

Дар кори ҳамоиш намояндагони Суди конститутсионӣ ва Суди олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, вазорату идораҳои дахлдор, аз ҷумла Вазорати адлия, Вазорати корҳои хориҷӣ, Вазорати корҳои дохилӣ, Вазорати фарҳанг, Маркази миллии қонунгузорӣ, Дафтари ваколатдор оид ба ҳифзи ҳуқуқи инсон, Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, инчунин намояндагони ташкилотҳои байналмилалию ҷамъиятӣ, сафоратхонаҳои хориҷӣ, коршиносони соҳаи ВАО, рӯзноманигорон, коргардонҳои тоҷик ва блогерон иштирок намуданд.

Мақсади асосии ҳамоиш баррасии ҷараёни татбиқи Стратегияи миллии ҳифзи ҳуқуқи инсон то соли 2038, нақши ниҳодҳои давлатӣ ва ҷомеаи шаҳрвандӣ дар амалӣ намудани Нақшаи амали он барои солҳои 2023–2025, инчунин муаррифии фаъолияти Ташкилоти ҷамъиятии «Хома» дар самти тарғиб ва инъикоси ҳуқуқи инсон дар воситаҳои ахбори омма буд.

Абдулфаттоҳ Аминзода, директори Пажуҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанг, ки ҳамоишро гардонандагӣ мекард, дар ибтидо аз  Эъломияи ҳуқуқи башари Куруши Кабир яке аз нахустин санадҳои ҳуқуқии таърих ёдоварӣ кард, ки ин санад дар ташаккули арзишҳои демократӣ ва ҳуқуқи инсон нақши муҳиму таърихӣ дорад.

Инчунин муовини якуми Суди конститутсионӣ Абдураҳимзода Дилором Рустам, судяи Суди олӣ Аланазарзода Шароф ва намояндаи Маркази миллии қонунгузорӣ Фаридун Бобозода доир ба вазъи ҳуқуқи инсон дар ҷомеаи муосири Тоҷикистон ва рафти татбиқи Стратегияи миллӣ то соли 2038 андешаҳои худро баён карданд.

Муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон Сафарзода Давлат зимни суханронии худ қайд намуд, ки тасдиқи Стратегияи миллии ҳифзи ҳуқуқи инсон то соли 2038 аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба таҳкими пояи ҳуқуқӣ, рушди ниҳодҳо ва густариши ҳамкории муассир бо ҷомеаи шаҳрвандӣ равона шудааст. 

Ба гуфтаи ӯ, кафолатҳои давлатӣ дар соҳаи фарҳанг фароҳам овардани имкониятҳои баробар барои иштирок дар ҳаёти фарҳангии ҷомеа, дастрасӣ ба арзишҳои фарҳангӣ, гирифтани таҳсилоти босифати тахассусӣ, такмили истеъдод, маҳорат ва қобилияти шаҳрвандонро дар бар мегирад.

Дар ҷараёни ҳамоиш фаъолияти Ташкилоти ҷамъиятии «Хома» дар самти тарғиб ва инъикоси ҳуқуқи инсон дар ВАО муаррифӣ шуд. Ташкилоти ҷамъиятии "Хома" 20 сол аст, ки дар таҳкими муҳити ҳуқуқӣ ва рушди озодии баён саҳми назаррас мегузорад. Директори созмон Шаҳло Акобирова иброз дошт, ки Хома ҳамкориҳои худро бо Вазорати фарҳанг, Парлумони Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигар мақомоти давлатӣ густариш дода, дар таҳияи лоиҳаи Қонуни ягонаи ВАО, Кодекси иттилоотӣ ва Стратегияи миллии рушди ВАО ширкат кард.

Соли равон «Хома» таҳлили бозори расонаҳо ва мониторинги 78 сомонаи судҳои Тоҷикистонро анҷом дод Инчунин, ба муносибати «Соли маърифати ҳуқуқӣ – 2024» замимаи мобилии «Маърифати ҳуқуқӣ» (marifatihuquqi.tj) таҳия кард, барои боло бурдани сатҳи огоҳии ҳуқуқии ҷомеа мусоидат менамояд. 

Бо дастгирии Департаменти давлатии ИМА (DRL) ва дар ҳамкорӣ бо IPHR лоиҳаи «Дастгирии иштироки ҷомеаи шаҳрвандӣ дар татбиқи Стратегияи миллӣ оид ба ҳуқуқи инсон то соли 2038» амалӣ мешавад, ки дар доираи он барои зиёда аз 100 рӯзноманигор, продюсер, блогер ва котибони матбуотӣ омӯзишҳо гузаронида шуданд. Дар натиҷа беш аз 60 маводи журналистӣ ва 28 видеоролики иҷтимоӣ омода гардида, ин матолибро қариб 20 миллион тамошо кардаанд.

Дар ҳамоиш инчунин филмҳои иҷтимоии кӯтоҳ доир ба ҳуқуқҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ, ҳуқуқи кӯдак, ҳуқуқи зан, ҳуқуқи маъюбон, ҳуқуқ ба саломатӣ ва мубориза бо табъиз, ки аз ҷониби коргардонҳо ва блогерон пас аз омӯзишҳои «Хома» таҳия гардидаанд, ба намоиш гузошта шуданд.

Дар қисмати музокираҳо масъалаҳои марбут ба душвориҳои дастрасии журналистон ба маълумоти расмӣ, истифодаи додаҳои кушода ва роҳҳои беҳтар намудани дастрасӣ ба иттилоот мавриди баррасӣ қарор гирифтанд.

Намояндаи СММ Суҳроб Шоев таъкид намуд, ки инъикоси ҳолатҳои поймолшавии ҳуқуқ, тарғиби арзишҳои инсонӣ ва баланд бардоштани сатҳи огоҳии ҷомеа аз вазифаҳои калидии ВАО ба ҳисоб меравад. Ӯ зикр кард, ки рӯзноманигороне, ки масъалаҳои ҳуқуқи инсонро инъикос ва таҳқиқ мекунанд, аз ҷониби Созмони Миллали Муттаҳид ҳамчун ҳомиёни ҳуқуқи инсон эътироф мегарданд.

Дар анҷоми ҳамоиш иштирокчиён як қатор тавсияҳо ҷиҳати таҳкими ҳамкориҳо ва беҳтар намудани инъикоси мавзӯҳои ҳуқуқи инсон пешниҳод намуданд. Аз ҷумла, тақвияти таваҷҷуҳи ниҳодҳои давлатӣ ва шарикони рушд ба фаъолияти ВАО ва эҷодкорон, ворид намудани барномаҳои таълимӣ оид ба асосҳои ҳуқуқи инсон дар риштаҳои рӯзноманигорӣ, баргузор намудани озмунҳои ҳамасола бахшида ба нақши эҷодкорон дар инъикоси ҳуқуқи инсон ва ҷойгир намудани иттилооти бештар дар сомонаҳои расмӣ оид ба раванди татбиқи Стратегияи миллӣ то соли 2038 таъкид гардид.

Парчами миллӣ рамзи истиқлол, ваҳдат, ҳувият ва сарбаландии давлату миллати тоҷикон аст. 
Ин рамзи муқаддас нишонае аз бақои миллати мост. 
Бигзор, Парчами мо ҳамеша дар фазои осудаву ороми Тоҷикистон парафшон бошад. 
Рӯзи Парчами миллӣ муборак бод! 

Бо эҳтиром,
Хома!

Имрӯз, 20 ноябр дар Китобхонаи милли Тоҷикистон мизи гирд дар мавзӯи “Татбиқи тавсияҳои Шарҳи универсалии даврӣ оид ба озодии баён: таҷрибаҳо, мушкилот ва имкониятҳо" баргузор гардид.

Ҳадаф аз ин чорабинӣ арзёбии иҷрои тавсияҳои ниҳоии Кумитаи ҳуқуқи инсон оид ба Шарҳи универсалии даврӣ, санадҳои меъёрӣ-ҳуқуқии миллӣ, ки фаъолияти ВАО-ро дар Тоҷикистон танзим мекунанд, буд.

Мизи гирдро Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо ТҶ “Хома” ва дастгирии Филиали Ассотсиатсияи «HELVETAS Swiss Intercooperation» дар Тоҷикистон баргузор намуданд.

Чорабинӣ дар доираи татбиқи бандҳои 7(1) ва 7(5) Нақшаи миллии амал оид ба татбиқи тавсияҳои давлатҳои аъзо ба Шӯрои ҳуқуқи башари СММ дар доираи тартиби баррасии универсалии даврӣ (давраи сеюм, солҳои 2023-2026) доир мегардад.

Ҳадафи асосии мизи гирд баррасии натиҷаҳои иҷрои тавсияҳои ШУД оид ба озодии баён, муайян кардани мушкилоти мавҷуда ва таҳияи пешниҳодҳо барои такмили амалияи миллӣ мутобиқ ба меъёрҳои байналмилалӣ буд.

Тоҷикистон 2 марти соли 1992 узви Созмони Милали Муттаҳид гардид. Узвият дар СММ қадами муҳим дар роҳи ҳамгироии кишвар ба ҷомеаи ҷаҳонӣ, тавсеаи ҳамкорӣ ва дарёфти дастгирии соҳаҳои рушди иқтисод ва иҷтимоӣ, иштирок дар ташаббусҳои ҷаҳонии сулҳу субот буд.

Аз замони тасвиби Паймони байналмилалӣ оид ба ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсӣ дар соли 1999, Тоҷикистон дар доираи Баррасии даврии умумиҷаҳонӣ (УПО) се гузориши миллӣ пешниҳод намудааст: дар ҷаласаи 19-уми Шӯрои ҳуқуқи инсон (декабри соли 2011), ҷаласаи 25-ум (маи соли 2016) ва ҷаласаи 39-ум (ноябри соли 2021). Дар ин гузоришҳо вазъи ҳуқуқи инсон, тадбирҳо оид ба иҷрои тавсияҳои қаблӣ ва қадамҳои андешидашуда барои таъмини риояи Паймон, аз ҷумла дар соҳаи озодии сухан ва изҳори афкор, инъикос шудаанд.

Дар натиҷаи се даври УПО Кумитаи ҳуқуқи инсон 22 тавсияеро пешниҳод кардаст, ки ба таъмини ҳуқуқ ба озодии сухан ва баён марбутанд ва Тоҷикистон онҳоро барои иҷро қабул намудааст.

Пас аз ба тасвиб расидани Паймони Байналмилалии Ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсӣ дар соли 1999, Тоҷикистон се гузориши миллиро дар доираи Шарҳи универсалии даврӣ пешниҳод кардааст: дар иҷлосияи 19-уми Шӯрои ҳуқуқи башари СММ (декабри 2011), иҷлосияи 25-уми (майи 2016) ва №132 (иҷлосияи №132). Дар гузоришҳо таҳлили вазъи ҳуқуқи башар, чораҳо оид ба татбиқи тавсияҳои қаблӣ ва чораҳои андешидашуда ҷиҳати таъмини риояи Паймон, аз ҷумла дар соҳаи озодии баён ва баён инъикос ёфтааст.

Дар пайи се давраи ШУД Кумитаи ҳуқуқи башари СММ 22 тавсияро оид ба ҳуқуқ ба озодии баён ва андеш пешниҳод кард, ки Тоҷикистон онҳоро барои иҷроиш қабул кард.